Deze melanoomvorm kan men vinden ter hoogte van de tenen en voetzool.

Melanomen kunnen ook verschijnen op de behaarde huid, ogen en mondholte, het maag-darmstelsel en overgangen tussen slijmvliezen en de huid (zoals de lippen en de anus). Afhankelijk van de locatie hebben melanomen een minder of meer kwaadaardig gedrag.

Gedrag

Dit tumortype zit wat kwaadaardig gedrag betreft tussen orale melanomen en huidmelanomen in. Uitzaaiingen naar lokale lymfeknopen en longen vindt plaats in 58-71% van de gevallen, 5% van de melanomen op de tenen leiden tot botaantasting van het onderliggende bot.

Voorkomen

Deze melanomen kunnen groeien in het nagelbed of op de voetzool. Het kan verschillende vormen aannemen: een klein gezwel, een weinig afgelijnde zwelling van de betrokken teen, een verzweerd gezwel.

Symptomen

Zwelling van de tenen is vaak een van de eerste symptomen die opvallen. Sommige honden zullen een nagel verliezen of manken op die poot. Over het algemeen hebben deze tumoren een zwarte kleur.

Een aspiraat met een fijne naald van de massa moet worden uitgevoerd, evenals van de lokale lymfeknopen.

Röntgenfoto’s van de aangetaste teen moeten genomen worden om in te schatten of het melanoom het bot heeft aangetast. Röntgenfoto’s van de longen zijn ook belangrijk om de aanwezigheid van uitzaaiingen te kunnen inschatten.

Chirurgie

Chirurgie is de meest gepaste behandeling voor lokale melanomen. Indien het melanoom zich op het nagelbed bevindt, kan het nodig zijn om de volledige teen te amputeren vanwege botaantasting. Melanoom van de voetzool kan leiden tot amputatie van het volledige lidmaat, omdat mogelijks het volledige gewicht steunt op de aangetaste voetzool en wegname van de voetzool tot een verlies in het gebruik van die poot leidt.

Na amputatie van één teen kan de hond uitstekend functioneren en ook gedeeltelijke voetamputatie (waarbij meer dan één teen moet worden verwijderd) worden zeer goed verdragen en leiden tot een goed functioneel resultaat.

Voor tumoren die niet kunnen chirurgisch verwijderd worden of waarvoor dergelijke verwijdering leidt tot onvolledige weefselmarges, moet de combinatie van chirurgie met radiotherapie of andere bijkomende behandelingen worden overwogen.

Radiotherapie

Radiotherapie is een efficiënt alternatief voor tumoren die niet (volledig) chirurgisch te verwijderen zijn. Melanomen reageren over het algemeen goed op radiotherapie toegediend in hoge dosissen (1x/ week en dit viermaal). Een mogelijk neveneffect van deze behandeling houdt het verlies van de nagels in of het vervellen van de voetzool. De nagels en voetzolen zullen opnieuw groeien en geen langetermijnproblemen veroorzaken.

Chemotherapie

Chemotherapie lijkt geen rol te spelen bij de behandeling van honden met een kwaadaardig melanoom. Chemotherapie met carboplatine kan nuttig zijn om de verspreiding van metastasen te vertragen of te voorkomen, hoewel de meeste responsen van korte duur zijn. Tot nu toe zijn er nog geen gepubliceerde studies die aantonen dat chemotherapie leidt tot een verlengde overlevingstijd. Het standaard chemotherapieprotocol is een combinatie van carboplatine met chirurgie en/of radiotherapie. Carboplatine wordt intraveneus toegediend elke 3 weken voor een totaal van 4 behandelingen. De neveneffecten zijn minimaal.

Melanomavaccin

Melanomen brengen het pigmentatie-enzym tyrosinase tot expressie en de expressie ervan neemt toe naarmate de tumor groeit. Daarom zullen behandelingen die zich richten op tyrosinase ook impact hebben op melanomen. Oncept® is een therapeutisch kankervaccin dat een lichaamsvreemd (menselijk) tyrosinase produceert. Dit vaccin leert het immuunsysteem van de hond om melanoomcellen beter te herkennen en aan te vallen. Dit vaccin zou kunnen ingezet worden als aanvullende behandeling in een situatie met minimale restziekte (wanneer er zo weinig mogelijk kankerweefsel aanwezig is (bijvoorbeeld na een operatie)). Deze aanpak wordt nog onderzocht. Vaccinatie kan aangewezen zijn bij kwaadaardige tumoren en gevallen waarbij de lymfeklieren zijn aangetast.

Ongeveer 50% van de melanomen van het nagelbed en de voetzolen spreiden naar de andere plaatsen van het lichaam. Indien de mitotische index <3, is de kans groter dat de tumor zich goedaardig gedraagt en er een lager risico is op uitzaaiingen. De behandeling van een lokaal herval heeft een minder goede prognose dan de behandeling van de oorspronkelijke tumor. De kans op lokaal herval is 14-30%. De gemiddelde overlevingstijd is 12 maanden, statistisch zijn 1 jaar na diagnose gemiddeld 42-66% van de honden in leven, 2 jaar na diagnose gemiddeld 12-22%.