Ter hoogte van de longen kunnen cellen ontaarden en een tumor vormen. Longtumoren kunnen zich verspreiden door lokale ingroei of via de bloedbaan en/of lymfevaten en zo uitbreiden naar andere delen van de longen, lymfeknopen of zelfs verder uitzaaien.

Gedrag

Bij 71% van kwaadaardige longtumoren werd lokale verspreiding opgemerkt, bij 23% uitzaaiingen voorbij de lokale lymfeknopen (zo werden uitzaaiingen naar het zenuwweefsel gerapporteerd). Het risico op uitzaaiingen hangt af van het tumortype. Zo zaaien anaplastische carcinomen frequent uit (90%), gevolgd door squameus celcarcinomen (50%), gevolgd door adenocarcinomen en bronchoalveolaire carcinomen.

Voorkomen

Deze tumoren komen relatief zelden voor bij honden (minder dan 1% op autopsie). De gemiddelde leeftijd waarop bij honden longkanker wordt vastgesteld is 11 jaar, met uitzondering van een vorm gekend als anaplastische carcinomen dat gemiddeld rond de leeftijd van 7,5 jaar optreedt.

Raspredispositie

Een hoger risico op ontwikkeling van dit tumortype werd gemeld voor de Boxer, Dobermann, Australische Herder, Ierse Setter en Berner Sennen ten opzichte van andere hondenrassen.

Symptomen

Tot 30% van de gevallen heeft geen klinische symptomen op het moment van diagnose.

De meest voorkomende klinische tekenen bij honden houden in: hoesten (bij 52-93%), gevolgd door moeite met ademhalen (6-24%), loomheid (12-18%), niet of minder willen eten (13%), gewichtsverlies (7-12%), bloed ophoesten (3-9%) en manken ten gevolge van een fenomeen dat hypertrofische osteopathie heeft (4%). Symptomen treden over het algemeen maar op vanaf een tumorgrootte van minstens 3 cm.

Klinisch onderzoek

Afwijkend neurologisch gedrag kan optreden als gevolg van uitzaaiingen naar het zenuwweefsel. Manken kan optreden als gevolg van hypertrofische osteopathie waarbij nieuw bot gevormd wordt op een plaats afgelegen van de primaire tumor. Het manken kan verbeteren na het verwijderen van de longtumor. Vaak veroorzaakt een longtumor geen afwijkingen op auscultatie (onderzoek met de stethoscoop), tenzij het proces uitgebreid is en/of vanwege vochtophoping in de longen.

Bloedonderzoek

Op bloedonderzoek worden vaak geen afwijkingen gevonden.

Beeldvorming

Radiografie

De meerderheid van de longtumoren werd gediagnosticeerd via radiografieën van de borstkas. In een studie met meer dan 210 honden met een primaire longtumor werd bij meer dan de helft de tumor (53,8%) aangetroffen in een enkele longkwab, bij 37,1% in meerdere longkwabben.

De witte ronde plekken op de radiografie duiden op de aanwezigheid van uitzaaiingen

Echografie

Echografie van de borstkas kan toegepast worden om een longtumor te beoordelen of een weefstaal of aspiraat te bekomen.

CT-scan

Een CT-scan wordt voorafgaand aan de operatie aangeraden om een precies behandelplan te kunnen opstellen. CT-scans kunnen immers knobbels in de longen opsporen vanaf afmetingen van ongeveer 1 mm, terwijl dit bij radiografieën pas vanaf 7-9 mm kan. Verder zijn CT-scans van de borstkas preciezer dan radiografieën van de borstkas in het opsporen van uitzaaiingen naar de nabijgelegen lymfeknopen.

Staalname

Indien vochtophoping in de longen aanwezig is, dient hier een staal genomen te worden.

Verder kunnen broncho-alveolaire lavages (het toedienen van vocht via een buisje aan de longen, waarna dit vocht wordt teruggetrokken) helpen bij het diagnosticeren van longtumoren. Als er een longtumor aanwezig is, is de kans groot dat het opgehoopte vocht kankercellen bevat die vervolgens onder een microscoop kunnen worden herkend. Deze benadering is echter gebaseerd op resultaten die zijn verkregen bij een kleine groep honden (14).

Een fijne naald-aspiraat van de longmassa levert in 38-90% van de gevallen een diagnose op.

Een weefselstaalname ter hoogte van de longen voorafgaand aan de operatie kan gedaan worden om uit te zoeken of de knobbel een uitzaaiing naar de longen is of een primaire tumor. In het geval van een uitzaaiing wordt over het algemeen afgezien van een ingreep waarbij een deel van de longen wordt verwijderd.

De staalname zelf kan gebeuren via een biopsienaald, een endoscoop in de luchtwegen of een operatie waarbij een deel van de long wordt afgezet. Een weefselstaalname van de lymfeknopen ter hoogte van de vertakking tussen beide longen wordt aangeraden omdat uitzaaiing naar de lymfeknopen de prognose aanzienlijk beïnvloedt en wordt gewoonlijk uitgevoerd tijdens de operatie.

Histologie

Om een onderscheid te maken tussen een tumor die ontstaat in de longen (primaire tumor) en een uitzaaiing van een ander type tumor aanwezig in de longen is niet eenvoudig omdat men hiervoor een weefselstaal nodig heeft. Via een weefselkleuring kan men antistoffen gebruiken die het onderscheid kunnen maken tussen een primaire longtumor en een uitzaaiing.

Chirurgie

Chirurgie wordt aangeraden voor primaire longtumoren. Op basis van de locatie van de tumor wordt een deel van een longlob of een volledige longlob verwijderd. Naargelang het nodige gezichtsveld en locatie van de tumor kan deze ingreep plaatsvinden via een incisie aan de zijkant van de borstkas, door het borstbeen of via een endoscoop.

Chemotherapie

Er is weinig bekend over de werking van chemotherapie voor primaire longtumoren. Uit de klinische studies die tot dusver zijn uitgevoerd met verschillende chemotherapeutica bleek dat er wisselende, maar veelal tegenvallende resultaten werden geboekt. Bij mensen wordt vinorelbine en cisplatine ingezet en men verwacht van deze chemotherapeutica ook de beste werkzaamheid bij honden. Onderzoek naar het toedienen van een aërosol met chemotherapeutica of cytokines (immuunstimulerende stoffen) leidde tot goede resultaten tegen uitzaaiingen in de longen, minder tegen primaire tumoren. Er is voorlopig weinig bekend over de effecten van een behandeling met tyrosine kinase inhibitoren tegen longkankercellen.

Er is momenteel weinig bekend over de effecten van behandeling met tyrosinekinaseremmers op longkankercellen. Toceranib (TKI-remmer) is met succes gebruikt bij sommige honden, zowel bij primaire longcarcinomen als bij gemetastaseerde carcinomen, maar meer onderzoek is nodig om de klinische werkzaamheid van TKI's bij de behandeling van honden met primaire longtumoren te bepalen.

Immunotherapie

Er is voorlopig weinig bekend over de effecten van een behandeling met antistoffen tegen longkankercellen.

Radiotherapie

Bij de mens wordt bestraling meestal gereserveerd voor tumoren die als niet-verwijderbaar worden beschouwd. Omdat het te bestralen gebied op en neer beweegt (ademende longen), worden speciale technieken gebruikt om de straling preciezer toe te dienen en onaangetast weefsel te sparen. Het gebruik van dergelijke behandelingsmogelijkheden bij honden en katten met longtumoren moet nog worden onderzocht.

Radiofrequentie-ablatie

Radiofrequentie-ablatie is een techniek waarbij een elektrode wordt ingebracht in een tumor die dan verhit wordt. Als gevolg van deze hitte sterven de kankercellen. Deze techniek kan via CT-begeleiding door de huid heen worden uitgevoerd. Deze techniek werd alvast experimenteel getest op 5 honden met goede resultaten, maar dient nog verder verkend te worden.

De prognose wordt slechter naarmate

• de grootte van de tumor >100 kubieke cm overschrijdt
• lymfeknopen aangetast zijn. Honden toonden in een studie na operatieve verwijdering van de primaire longtumor een mediane overleving van 60 dagen wanneer de lymfeknopen aangetast waren vs 285 dagen wanneer dit niet het geval was.
• er uitzaaiingen zijn
• er meerdere tumoren zijn die de omgevende weefsels ingroeien
• er klinische tekenen zijn op het moment van de diagnose. Honden zonder klinische tekenen toonden in een studie een mediane overleving van 545 dagen vs 240 dagen bij honden met klinische tekenen.
• er nog tumorweefsel achterblijft na de operatie (mediane overleving van 330 dagen (alles verwijderd) vs 28 dagen (wanneer niet alle zichtbare tumorweefsel kon verwijderd worden)
• het tumortype (langere overleving bij adenocarcinoom (19 maanden) vs squameus celcarcinoom (8 maanden))
• betrokkenheid van de hele longlob
• weefselgraad (goed omschreven tumor (mediane overleving van 790 dagen) heeft een betere prognose dan een slecht omschreven (mediane overleving tussen 5-251 dagen))

De samenstelling van het tumorweefsel en de tumorgrootte hebben invloed op de prognose. Hoe hoger de tumorgraad en hoe groter de tumor, hoe slechter de prognose.